OKREŚLANIE STRON ŚWIATA


Aby określić strony świata najpierw musimy wyznaczyć kierunek północny. Możemy wykonać to na kilka różnych sposobów: przy pomocy kompasu lub busoli, położenia Słońca, gwiazd, czy przedmiotów terenowych. Różnią się one od siebie trudnością i skutecznością. Poniżej znajdziesz kilka z nich.




Określanie stron świata za pomocą busoli i kompasu

Busola lub kompas to urządzenia, które niezależnie od warunków pogodowych, dość dokładnie pomogą nam wyznaczyć kierunki świata (o ile będziemy uważać na metalowe przedmioty, linie kolejowe czy energetyczne).

1. Budowa
KompasKompas to urządzenia składające się z okrągłego, metalowego pudełka (1), wewnątrz którego znajduje się zawieszona na ostrzu igłą magnetyczna (2) często wyposażona w blokadę (3) oraz tarczy, na której znajdują się oznaczenia kierunków i podziałkę stopniową (4).

 

Busola AKBusola - często niesłusznie nazywana kompasem. Ma podobną do niego budowę, ale jest bardziej rozbudowana. Podobnie jak w kompasie możemy w niej wyróżnić: podstawę (1), na której zanjduje się obrotowy pierścień z podziałką w stopniach (tzw. limbus) (2), wewnątrz zanjduje się igła magnetyczna (3). Busola czesto posiada blokadę igły magnetycznej (4) - busola przedstawiona na ilustracji blokuje się po opuszczeniu przykrywki. Aby pomóc nam w dokładniejszym wyznaczeniu kierunku na podstawie busoli znajdują sie przyrządy celownicze: muszka (5) i szczerbinka (6), a także zwierciadło (7) i linijka (8). Na limbusie znajduje się również wskaźnik (9) (linia północ-południe), pomocny np. przy wyznaczaniu azymutu.

2. Praca w terenie
Przystępując do określania stron świata przy pomocy kompasu czy busoli powinniśmy zwrócić uwagę na kilka rzeczy:

Podziałka
Kilka słów o oznaczeniach na limbusie. Busola czy kompas ma pomóc nam w wyznaczeniu stron świata w terenie, dlatego znajdują sie tam oznaczenia głównych kierunków. Busole produkowane w Polsce posiadają oznaczenia: Płn - północ, Płd - południe, W - wschód, Z - zachód jednak częściej spotkamy się z oznaczeniami zaczerpniętymi z języka angielskiego: N - północ, S - południ, E - wschód, W - zachód.Te oznaczenia nie pozwolą nam jednak na dokładne wyznaczenie stron świata. W tym celu na pierścieniu została umieszczona podziałka. Podziałka wyrażona jest w stopniach (360) lub w tysięcznych (6000) (Tysięczna - jest to pod jakim widzimy rozpiętość 1 metra z odległości 1 kilometra). Dość popularna busola Adrianowa posiada dwie podziałki: wewnętrzną w stopniach i zewnętrzną w tysięcznych.
Warto też pamiętać o sposobie zapisywania i odczytywania wartości podanych w tysięcznych.
1
tysięczna
:
0-01
:
zero, zero, jeden
2
tysięczne
:
0-02
:
zero, zero, dwa
15
tysięcznych
:
0-15
:
zero, piętnaście
245
tysięcznych
:
2-45
:
dwa, czterdzieści pięć
5214
tysięcznych
:
52-74
:
pięćdziesiąt dwa, czternaście

 

 
 
 

Określenie stron świata według słońca.

   
Określenie stron świata według słońca: polega na ustawieniu się w słoneczny dzień (najlepiej w południe) tyłem do słońca a kierunki można określić w następujący sposób :


Przedłużenie naszego cienia - PÓŁNOC
Lewa ręka wskazuje ZACHÓD
Prawa ręka wskazuje WSCHÓD Tył sylwetki wyznacza -
POŁUDNIE

Za pomocą słońca i zegarka

Dokładniejszym sposobem wyznaczanie stron świata jest sposób przy pomocy zegarka i położenia słońca w zależności od pory roku i godziny.

   

Miesiące

 
 

marzec

maj

listopad

Położenie słońca

kwiecień

czerwiec

grudzień

 

wrzesień

lipiec

styczeń

 

pażdziernik

sierpień

luty

Na wschodzie

około godz 6

około godz 7

nie widać

Na południu

o godzinie 12

o godzinie 12

o godzinie 12

Na zachodzie

około godz 18

około godz 17

nie widać


Dokładnie na wschodzie - słońce wschodzi (i analogicznie zachodzi dokładnie na zachodzie) tylko w drugiej połowie marca:
22, i września: 23. Największe odchylenie punktu wschodu i zachodu słońca ku północy przypada na dzień 22 czerwca.

 

 

Wyznaczenie kierunku północy według słońca i zegarka wykonuje się z dość dużą dokładnością. W tym celu małą wskazówkę zegarka skierowujemy ku słońcu. Kierunek możemy skontrolować ustawiając w środku tarczy zapałkę, która rzuca cień. Cień winien był przedłużeniem małej wskazówki, a kąt miedzy wskazówką i cyfrą 12 dzielimy na połowę. Linia podziału wskaże kierunek południowy (położenie słońca o godz.12) zaś jej przedłużenie w przeciwną stronę, przez środek tarczy - kierunek północny.

 



Pamiętać trzeba, że :
- przed południem należy brać pod uwagę kąt między małą wskazówką a godziną 12, zaś
- po południu kąt między linią na godzinę 12 a małą wskazówką. Wynika z tego, że linia wyznaczająca kierunek "północ-południe" przebiega :
- z lewej strony prostej na godz.12, przed południem
- z prawej strony prostej na godz.12 po południu.




Określenie kierunku północy według gwiazdy polarnej.

Kierunek północy w nocy można określić według Gwiazdy Polarnej, znajdującej się w gwiazdozbiorze Małej Niedziwiedzicy(Mały Wóz). Znalezienie tej gwiazdy rozpoczynamy od znalezienia siedmiu szeroko rozstawionych jasnych gwiazd - gwiazdozbioru Wielkiej Niedzwiedzicy (Wielki Wóz)a następnie przeprowadzeniu przez dwie skrajne gwiazdy prostej, na której odkładamy pięciokrotną odległość między tymi gwiazdami. Na końcu tego odcinka znajduje się gwiazda polarna.




Określenie kierunku północy za pomocą pewnych cech przedmiotów terenowych.


Duże kaminie i skały
porośnięte są od strony
północnej mchem
Mrowiska są bardziej
spadziste, przeważnie od
strony północnej.



Kora samotnie rosnących drzew od strony północnej jest często grubsza. Gdy cały pień jest obraśnięty mchem, na północnej stronie jest go więcej.



Korony samotnie stojących drzew są przeważnie bardziej rozwinięte od strony południowej ( Należy jednak pamiętać że na rozwój drzewa wpływ mają również inne czynniki atmosferyczne np. silne wiatry wiejące zwykle z tego samego kierunku ). Słoje ściętych pni są szersze od strony południowej, a bardziej skupione od strony północnej.


Śnieg szybciej topnieje i znika na południowych stokach.









Znaki topograficzne  Mapa




O nas        Kadra drużyny        Konstytucja drużyny    Rozkazy        
Galeria zdjęć   Kronika   Lista Wszechczasów   Archiwum     
Historia Harcerstwa   Bank Bohater     Wiedza harcerska   Nasze Miasto
Bohater Drużyny    Aktualności    Śpiewnik     Cytaty      Linki
Słownik polsko-angielski    Wyślij SMS    Info o stronie






NAJLEPIEJ OTWÓRZ W NOWYM OKNIE

KLIKNIJ NA SŁONECZKO